کوهنوردی از آن دسته ورزش هایی است که به تجهیزات و وسایل خاصی نیاز دارد که یکی از مهم ترین آن ها کفش مخصوص کوهنوردی است. همانطور که می دانید در این ورزش فشار زیادی را بر روی پاهای شماست و عضو اصلی بدن خود که بیشترین استفاده را در طول کوهنوردی از آن دارید پاهایتان است. اگر قصد دارید در طول کوهنوردی احساس خوشایندی داشته باشید، بهتر است بدانید که اهمیت انتخاب کفش مناسب امری حیاتی تلقی می شود. اینکه محلی که شما برای کوهنوردی انتخاب کردید از چه شرایط آب و هوایی و محیطی برخوردار است از اصلی ترین ویژگی ها برای انتخاب یک کفش کوهنوردی مطابق با استانداردها است. در ادامه را راهنمای جامع خرید کفش کوهنوردی، با آل اسپرت همراه باشید.
انواع کفش کوهنوردی
۱- کفش کوهنوردی (Trekking)
اگر می خواهید ساعات طولانی کوهپیمایی داشته باشید، بهترین انتخاب شما کفشی سبک و در عین حال با ساق های بلند در حدود ۱۹-۱۴ سانتی متر است. چرا که باعث می شود تا مچ پاهای شما را محکم نگه دارد. کف این کفش ها منعطف بوده و جنس لایه روی کفش نیز از پارچه های غیرقابل نفوذ در مقابل آب و یا چرم است. با داشتن این کفش ها در بلند ها و ارتفاع های زیاد عاری از برف و در محیط های کویر و جنگل می توانید تجربه خوبی از ساعات طولانی کوهپیمایی داشته باشید. اگرچه باید خاطر نشان کرد که در استفاده از این کفش ها در زمستان توصیه نمی شود و با داشتن دوخت های بر روی کفش بهتر است که از آن ها در محیط-های شنی و سنگی استفاده نکنید.
۲-کفش های کوهنوردی (Mountaineering)
این مدل، کفش هایی تقریباً سنگین و باز هم با ساق هایی ۱۴-۱۹ سانتی متر می باشد. کف این کفش نیز منعطف است و از این مدل می توان حتی برای چندین روز کوهنوردی نیز در روزهای سرد زمستان هم استفاده کرد. اگرچه باید توجه داشت این مدل از کفش های کوهنوردی برای استفاده متوالی در روزهای سرد زمستان در محیط های یخ زده چندان مناسب نیست.
۳-کفش های کوهنوردی یک پوش (High Mountain)
نوع دیگر کفش های کوهنوردی، کفش های کوهنوردی سنگین یک پوش است. همانطور که از اسم آن مشخص است این کفش سنگین بوده و قوی هستند و کف آن ها منعطف نیست اما می توان بر روی آنها از گران پوند استفاده کرد و این مدل برای استفاده در برف و محیط های یخ زده ساخته شده اند اگرچه باید توجه داشت که نباید از این کفش ها در محیط های خشک و عاری از برف استفاده کرد زیرا در نهایت پاهای شما آسیب دیده و تاول می زنند. قسمت رویی این سبک کفش ها با استفاده از چسب و نوعی دوخت به صورت ذوبی ساخته شده است و موضوع مهم دیگر اینکه این مدل کفش ها تاریخ مصرف دارند بنابراین در استفاده از این مدل باید به تاریخ ساخت کفش توجه کرد.
۴- کفش های کوهنوردی سنگین دو پوش
در بلندی ها و ارتفاعات تا ۷۰۰۰ متر بهتر است از کفش سنگین دو پوش استفاده کنید. چرا که این کفش ها قابل استفاده در همه فصل هستند و طراحی این کفش ها به گونه ای است که یک قسمت آن کفشی کوچک اندازه پای شماست و برای بسته شدن آن چسب جایگزین بندهای کفش شده است این قسمت کوچک تر داخل پوشه بزرگتر یعنی قسمت اصلی کفش قرار دارد و زمانی که شما نیاز به استراحت داشته باشید می توانید با قسمت کوچک کفش به چادر بروید. بهتر است به این موضوع توجه کنید که همانند کفش های یک پوش از این مدل کفش نیز در مسیرهای خشک و عاری از برف و یخ استفاده نکنید و قبل از استفاده در برنامه اصلی کوهنوردی خودتان در یک کوهنوردی سبک از آن استفاده کنید.
۵-کفش هیمالیا نوردی
همانطور که از اسم این کفش مشخص است یک مدل سه پوش قوی و سنگین برای کوه های هیمالیا و دوستداران فتح این کوه و کوه های با اقلیم مشابه است. این کفش در دسته کفش های سخت کوهنوردی قرار می گیرد. لایه زیره این کفش ها نیز منعطف نیستند و لایه اولیه آن گتر بلند است آخرین قسمت روی کفش شما قرار دارد و آن را در دورتادور کفش ها می دوزند و تمامی قسمت های روی کفش را می پوشاند در این مدل نیز می توانید از گرامپون استفاده کنید. همانطور که گفته شد اگر قصد صعود کوه های با ارتفاع ۷۰۰۰ متر یا ۸۰۰۰ متر را خصوصاً در شرایط سرد و برفی دارید این کفش بهترین گزینه برای شماست.
۶-کفش های یخ نوردی
این مدل کفش ها بسیار شبیه به کفش سنگ نوردی می باشند و گرامپون ها همیشه روی این کفش ها قرار دارند و اگر اهل شرکت در مسابقه هستید و سرعت برای شما در صعودهای تان مهم است این کفش بهترین گزینه برای شماست.
۷-کفش های سنگ نوردی یا Climbing
همانطور که خودتان هم حدس می زنید این کفش ها طراحی شدند تا از آن ها در دیوارنوردی و صخره نوردی و سنگ نوردی با خیال راحت استفاده کنید.
استحکام کفش های کوهنوردی
امکان دارد که هر کوهنوردی در هنگام صعود خود متوجه لغزش سنگی در زیر پای خود شود و یا سنگی به سمت شما بیاید و ناخواسته روی پای شما بیفتد و باعث آسیب شما شود. با در نظر گرفتن چنین خطراتی در طراحی این کفش ها از موادی با مقاومت بالا در مقابل ضربه و فشار زیاد استفاده شده است تا خیال شما را از بابت امنیت اندام خصوصاً در ناحیه پاها راحت کند. همانطور که گفته شد در بعضی از این کفش ها در قسمت جلوی پا یک لایه برای محافظت از پنجه پا قرا رداده اند که این قسمت نیز محافظ خوبی در مقابل فشار وارده به پا است. در واقع در ساخت این گونه کفش ها در قسمت جلوی پا یعنی پنجه های پا از مواد با استحکام بالا همانند انواع چرم ها و کامپوزیت استفاده می شود تا باعث مقاومت بیشتر کف شود.
زیره کفش کوهنوردی
جنس کف این کفش ها و قسمت زیره آن بسیار اهمیت دارد و با در نظر گرفتن مدل های و محیط های مختلف نسبت بهم متفاوت هستند. برای مثال در کفشی که در محیط های مخصوص سنگ نوردی و یخ نوردی در بلندی ها قابل استفاده هستند. ساخت کف و زیره این کفش ها باید به نوعی باشد که بتوانیم روی آن گرامپون قرار دهیم. اما اگر از این کفش ها در ارتفاع بالا استفاده نشود یک زیره دارای عاج که از لاستیک ساخته شده باشد تا در برخورد با سطح زمین اصطکاک کافی ایجاد کند برای شما مناسب است. تا امنیت شما را فراهم آورد. انواع مختلف کفی های کفش های کوهنوردی شامل کفی های لاستیکی مقاوم می شود این کفی ها به گونه ای ساخته شدند تا با داشتن برآمدگی در قسمت های ناهموار مسیر به شما یاری رسانند.
دمای مناسب و عبور هوا در کفش
با اینکه این دو مورد متفاوت به نظر می رسند اما از اهمیت یکسانی برخوردارند و در نظر گرفتن هردو این موارد بسیار مهم هست.اگر از این کفش ها در سه فصل استفاده میکنید عبور هوا برای مقابله با عرق کردن بیش از حد پوست و همچنین خنک و متعادل نگه داشتن دمای پاها بسیار حائز اهمیت است. اما این موضوع را هم باید در نظر داشت که اگر در فصل های سرد و یا محیط های با دمای پایین از این کفش ها استفاده می کنید مسئله گرم نگه داشتن پاها پیش از عبور هوا اهمیت دارد. اگر میخواهید انتخاب بهتری داشته باشید بهتر است به دمای محیط هایی که قرار است از کفش هایتان در آن جا استفاده کنید توجه کنید.
رویه کفش
اگر تجربه خرید کفش های کوهنوردی را داشته باشید حتماً متوجه این موضوع شده اید که این کفش ها قیمت بالایی دارند بنابراین باید انتخاب شما کفشی باشد که در مقابل پوسیدگی و فرسایش مقاومت بالایی داشته باشد در غیر این صورت نسبت به هزینه ای که کرده اید صرفه اقتصادی ندارد. همینطور به دلیل شرایط جوی کوهستان ها پوسیدگی افزایش یافته و کفش ها آسیب بیشتری می بینند. با در نظر گرفتن همه این موارد رویه ها را از مواد مقاومی می سازند که با شرایط همه محیط ها سازگار باشد. در ساخت رویه ها در کفش های کوهنوردی در قسمت های مختلف مثل پاشنه یا پنجه پا و قسمت های کناری کفش از موادی مثل چرم های طبیعی و مصنوعی پلی اورتان و یا لاستیک ها استفاده می شود که خود این مواد باعث تقویت و مقاومت بیشتر این قسمت ها می شوند.
قسمت میانی کفش ها
قرار دادن این لایه در کفش ها سبب به وجود آمدن مزایایی برای کوهنوردان می شود. اگر سازنده در این لایه از موادی مثل EVA استفاده کرده باشد از فشار ناشی از ضربات زمین که بر پاها وارد می شود جلوگیری کرده و باعث می شود تا کمتر خسته شوید. و طراحی این مدل کفش ها بصورت منعطف باعث می شود که بتوانید حرکات خود را کنترل کنید. استفاده از لایه ضخیم در این قسمت باعث حفظ گرما می شود و پاها را در مقابل سرما حفظ می کند.
وزن کفش کوهنوردی
این کفش ها اکثراً وزنشان بالای ۳۰۰ گرم است و به دلیل استفاده از موادهایی که برای کیفیت بیشتر بکار برده می شود باعث می شوند تا این کفش ها وزن بالاتری داشته باشند. شما باید این نکته را در نظر داشته باشید که کفشی که انتخاب می کنید وزن بالایی نداشته باشد. زیرا در این صورت با هر قدمی که برمی دارید به دلیل وزن بالای کفش ها انرژی زیادی را از دست می دهید. بنابراین باید انتخاب شما کفشی باشد که وزن زیادی نداشته باشد تا انرژی شما در طول کوهنوردی حفظ شود اما کفش های مخصوص کوهنوردی در ارتفاعات زیاد ناگزیر وزنی بیش از ۵۰۰ گرم دارند چراکه قسمت میانی این کفش ها بسیار ضخیم بوده تا علاوه بر حفظ امنیت پاهای شما آن ها را گرم نیز نگه دارند.
توجه به فصل و محل کوهنوردی در انتخاب کفش
اگر انتخاب مسیر در کوهنوردی به گونه ای باشد که مسیری بدون سنگ و پستی بلندی های زیاد باشد
می توانید از کفش هایی که در قسمت کف بدون شیار و استوک و صاف باشد استفاده کنید تا بتوانید راحت تر مسیر را طی کنید. در محیط های برفی و در فصل سرد سال و قسمت های برفی و یخی انتخاب شما باید کفش هایی باشد که دارای استوک بوده و ساق های بلندی داشته باشد که از چند لایه چرم در ساخت آن ها استفاده شده است. که در آب و هوای برفی و مکان های دارای برف و یخ باعث آزار و اذیت شما نشود.
غیر قابل نفوذ بودن کفش ها در مقابل آب (ضد آب بودن)
در مسیر و محیط های دارای برف و رطوبت باید کفش های شما به گونه ای باشد که از ورود آب جلوگیری کند اگر مسیر انتخابی شما به گونه ای است که شرایط جوی سردی دارد باید علاوه بر جلوگیری از نفوذ آب نیز دارای پوشش با مقدار کافی باشد تا پاهای شما را از سرمای شدید حفظ کند و گرم نگه دارد. احتمالاً تاکنون در رابطه با خصوصیات کفش کوهنوردی به عبارت Gore_Tex برخورد کرده اید. Gore_Tex نوعی تکنولوژی است که در ساخت پارچه ها از آن استفاده می شود تا در هر شرایطی چه محیط های مرطوب چه خشک از پاهای شما در مقابل رطوبت محافظت کند و از نفوذ آب جلوگیری کند. این تکنولوژی و تکنولوژی های همانند این که در ساخت کفش ها استفاده می شود و نه تنها باعث عبور هوا می-شود بلکه از ورود آب به داخل کفش نیز جلوگیری می کند.
سایز کفش های کوهنوردی
یکی از موارد مهم در انتخاب کفش های کوهنوردی رعایت سایز پای شماست چراکه انتخاب سایز این کفش ها با کفش های معمولی کمی متفاوت است. در هنگام خرید این کفش ها شما باید جوراب هایی که در هنگام کوهنوردی به پا می کنید را بپوشید و در حالتی که بندهای کفش را نبسته اید پاهای تان را بسوی جلوی کفش ها برده تا حدی که پاهایتان قسمت جلوی کفش را حس کند. اگر در این حالت انگشت های پایتان خم شد باید در قسمت پشت پا در حدود یک انگشت با انتهای کفش فاصله باشد.
و قسمت پشت پاهای تان را به سمت عقب ببرید تا در این موقعیت از قسمت انگشت های پاها با قسمت جلوی کفش بازهم یک انگشت فاصله باشد.
جمع بندی
در نهایت امیدواریم که با مطالعه این مقاله در رابطه با انواع مختلف کفش های کوهنوردی بهترین انتخاب را مطابق با سلیقه و شرایط خود داشته باشید و این بار با استفاده از کفش های مناسب تر تجربه منحصر بفردی را برای خود رقم بزنید.
